Dövizli fatura kestiniz, müşteri ödemeyi aylar sonra farklı bir kurdan yaptı. Aradaki fark için kur farkı faturası mı kesilir, kur farkı fişi mi yeterli? Logo’da kur farkı nasıl hesaplanır, fatura nasıl oluşturulur, e-Fatura olarak nasıl gönderilir ve “Kur farkı veren hesap bulunamadı” uyarısı neden çıkar? Bu yazıda Logo Tiger ve GO Wings’te cari hesap kur farkı hesaplamasını, kur farkı faturasını ve fiyat farkı faturasını adım adım anlatıyoruz. Bilgiler Logo’nun resmî dokümanlarına dayanır.
Kur farkı fişi mi, kur farkı faturası mı?
Logo’da kur farkı iki farklı belgeyle kaydedilebilir:
| Belge | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Kur farkı fişi | Dövizli cari hesap bakiyesinin TL karşılığını güncel kura getirir (ör. ay sonu değerlemesi). Karşı tarafa gönderilen bir belge değildir. |
| Kur farkı faturası | Ödeme ya da tahsilatta oluşan kur farkını faturalandırır. Logo’da “Kur Farkı” işaretli verilen ya da alınan hizmet faturası olarak oluşur ve e-Fatura ile gönderilebilir. |
Fatura gereği vergi mevzuatından gelir. KDV Kanunu’nun 24/c maddesi kur farkını matraha dahil unsurlar arasında sayar. KDV Genel Uygulama Tebliği’ne göre bedeli dövizle ya da dövize endeksli belirlenen işlemlerde, bedel vergiyi doğuran olaydan sonra ödenirse satıcı lehine oluşan kur farkı KDV matrahına dahildir. Hesapta yalnızca mal ve hizmet bedeline isabet eden kur farkı dikkate alınır; hesaplanan KDV’ye ilişkin kur farkı matraha girmez. Alıcı lehine oluşan farkların belgelendirilmesi de dahil olmak üzere firmanızın uygulamasını mali müşavirinizle netleştirin.
Hazırlık: hizmet kartı ve cari kart ayarı
Kur farkı faturası oluşturmadan önce iki tanım yapılmalıdır:
- Kur Farkı işaretli hizmet kartı: Verilen hizmetlerde ve alınan hizmetlerde birer hizmet kartı açılır, kartta Kur Farkı alanı işaretlenir. Logo her taraf için yalnızca bir adet kur farkı işaretli karta izin verir. Bu kart yoksa hesaplama “Kur farkı için kullanılan hizmet kartı bulunmamaktadır” mesajıyla durur.
- Cari kartında kur farkı yöntemi: Cari hesap kartının Ticari Bilgiler sekmesindeki Kur Farkı alanı hesaplamanın nasıl yapılacağını belirler.
Kur Farkı alanının dört seçeneği vardır:
- Hareketler Üzerinden: Hesaplama günündeki kurla hareketin kuru arasındaki fark alınır. Ay sonu değerlemesi için uygundur.
- Ödemeler Üzerinden: Yalnızca kapatılmış hareketler dikkate alınır. Kapatan işlemin vade tarihindeki kur kullanılır; çek ve senette de vade tarihi esastır. Kapatılmamış hareketler kur farkını etkilemez.
- Ödemeler Üzerinden (Tarih Kontrolsüz): Ödemeler üzerinden çalışır ama hesaplama tarihi vade tarihine bakmaz.
- 3065 Sayılı Kanun Gereği: Ödeme alınmamış harekette “hareketler üzerinden” gibi çalışır ve kur farkı fişi oluşturur. Ödeme alınıp borç kapatıldığında “ödemeler üzerinden” gibi çalışır ve kur farkı faturası (hizmet faturası) oluşturur. Daha önce fişle değerlenmiş tutarın faturayla mükerrer kaydolmaması için ters kayıtlı bir kur farkı fişi otomatik eklenir.
Kur farkı nasıl hesaplanır? (Cari Hesap Kur Farkı Hesapları)
Hesaplama, Finans bölümünde İşlemler menüsündeki Cari Hesap Kur Farkı Hesapları seçeneğiyle yapılır. Önemli filtreler:
- Hesaplama Tarihi: Hangi günün kuruyla hesaplanacağı. Kur, günlük kur tablosundan okunur.
- Cari Hesap Kodu, Türü, Özel Kodu, Ticari İşlem Grubu, İşyeri: Hangi carilerin ve hangi hareketlerin hesaba gireceği.
- Döviz Türü ve Kur Türü: Birden fazla döviz seçilirse her biri için ayrı hesaplanır.
- Eklenecek Fiş Türü: Kur Farkı Fişi seçilirse sonuç fişe, Hizmet Faturası seçilirse alınan ya da verilen hizmet faturasına yazılır. Kur farkı faturası istiyorsanız bunu seçin.
- Fatura Kaydederken Sorgula: Oluşan her hizmet faturasını ekranda gösterir, kontrol ederek kaydedersiniz.
- KDV Oranı: Kur farkı faturasında uygulanacak oran. Logo’nun dokümanında öndeğer %18 yazıyor; güncel orana (genel oran %20) ve işleminize uygun olduğuna mutlaka bakın.
- Limit Kur Farkı: Bu tutarın altında kalan farklar dikkate alınmaz.
- Kur Farkı Kontrolü: “Yapılacak” seçilirse her fiş ekrana gelir ve elle kaydedilir; “Yapılmayacak” seçilirse otomatik kaydedilir.
- Ardışık Kur Farkı Oluşturulsun: “Evet” seçilirse başlangıç tarihinden itibaren dövizli işlem olan her gün için ayrı fiş oluşur.
- Kur Farkı Veren Hareketleri Log Ekranında Göster: Farkın hangi hareketlerden doğduğunu satır satır gösterir. Tutarı müşteriye açıklamanız gerekirse işinize yarar.
Logo kur farkı tutarlarını KDV dahil kabul eder; hesaplanan farkın içinden KDV ayrılır.
Örnek: 3065 seçeneğiyle ay sonu fişi ve tahsilatta fatura
Logo’nun kendi örneğinin güncel kurlarla uyarlanmış hâli. Cari kartında Kur Farkı alanı “3065 Sayılı Kanun Gereği” seçili.
- 6 Mayıs: 1.000 USD’lik satış faturası, kur 38,00 TL. TL karşılığı 38.000 TL. İki taksit: 500 + 500 USD.
- 31 Mayıs (ay sonu, kur 39,00): Eklenecek Fiş Türü “Kur Farkı Fişi” ile hesaplama. 1.000 × (39 − 38) = 1.000 TL kur farkı fişi.
- 2 Haziran: İlk taksit için 500 USD tahsil edilir, kur 40,00. Borç takip penceresinde fatura ile tahsilat kapatılır.
- Kur farkı faturası: Eklenecek Fiş Türü “Hizmet Faturası” ile hesaplama. 500 × (40 − 38) = 1.000 TL tutarında verilen hizmet faturası (kur farkı faturası) oluşur.
- Ters kayıt: 31 Mayıs fişinde bu 500 USD’nin farkı zaten 500 × (39 − 38) = 500 TL olarak kaydedilmişti. Mükerrer olmasın diye Logo 2 Haziran tarihli, 500 TL’lik ters kayıtlı bir kur farkı fişi ekler.
Bu seçenekte borç kapama yapılmadıkça yalnızca kur farkı fişi oluşur, kur farkı faturası oluşmaz. Tüm tahsilatlar alınıp borç kapatıldığında ise yalnızca fatura oluşur, fiş oluşmaz. Fatura çıkmıyorsa ilk bakılacak yer borç takip penceresindeki kapatmalardır.
Kur farkı faturasını elle kesmek
Hesaplama ekranını kullanmadan da kur farkı faturası kesilebilir. Verilen hizmet faturasında Kur Farkı kutucuğu işaretlenir; Logo “Hizmet faturası kur farkı faturası olarak değiştirilecektir” mesajını verir. Onaylayıp satıra kur farkı işaretli hizmet kartını seçersiniz. Girilen tutarlar KDV dahil işlem görür.
e-Fatura olarak gönderme ve gelen kur farkı faturası
Logo, 2.26 sürümünden beri kur farkı faturalarının e-Fatura ile gönderilmesini ve alınmasını destekler. Gönderen taraf için fark yoktur: kur farkı faturası bir verilen hizmet faturası olduğundan diğer e-Faturalar gibi paketlenip gönderilir.
Size kur farkı faturası geldiğinde Connect posta kutusunda faturanın üzerinde F9 menüsünden Kur farkı faturasına çevir seçilir. Fatura alınan hizmet faturasına dönüşür. Eşleme tablosunda seçilen hizmet kartında da kur farkı onay kutusu işaretli olmalıdır. Eşleme yapılıp kaydedildiğinde fatura gönderildiği şekliyle sisteme alınır.
Yeni yıla devirde kur farkı faturaları
2.28.00.01 sürümünden beri devir işleminde Kur Farkı Faturaları filtresi “Aktarılacak” seçilirse kur farkı işaretli alınan ve verilen hizmet faturaları yeni döneme taşınır. Taşınan faturalar numaranın başına alt çizgi eklenerek (000017 → _000017), “Gerçek” durumda ve muhasebeleşmiş olarak oluşur. Açılış fişine tutar olarak girmez, cari hareketlerde “Önceki Dönemden Devir” açıklamasıyla ayrı satır olarak görünür. Bu faturalar değiştirilemez; denendiğinde “Devir ile Oluşturulmuş Kur Farkı Faturası Değiştirilemez” uyarısı çıkar. Devir adımlarının tamamı için Logo’da yeni döneme geçiş yazımıza bakın.
“Kur farkı veren hesap bulunamadı” ve diğer uyarılar
- “Kur farkı veren hesap bulunamadı”: Hesaplama tarihinin kuru günlük kur tablosunda yok ya da seçilen carilerin o döviz türünde hareketi yok. Önce o günün kurunu girin, döviz türü filtresini kontrol edin. Hesaplama, Döviz Kullanım Parametreleri’ndeki Otomatik Kullanım alanında belirlenen kur türüyle yapılır; farklı bir kur türüyle hesaplatmak için orada tür belirlemeniz gerekir.
- Hesaplama tarihi kabul edilmiyor: Firma Çalışma Bilgileri’ndeki çalışma günleri dışında bir tarih verilmiş. Çalışma günü olan bir tarih seçin.
- “Kur farkı için kullanılan hizmet kartı bulunmamaktadır”: Kur Farkı işaretli bir alınan ya da verilen hizmet kartı yok. Kartı açın.
- Kur farkı hesaplanmış hareket tekrar hesaba girmiyor: Bu bir hata değildir. Kur farkı hesaplanmış işlemler sonraki hesaplamalara katılmaz.
- Tahsil edilmemiş çekler: “Tahsil Edilmemiş Çekler Hesaplamaya Dahil Edilsin” filtresi ve ciro tahsil kuru parametresi sonucu değiştirir. Çekli carilerde beklenmedik tutarlarda önce bu iki ayara bakın.
Dövizli banka ve kasa hesapları ile muhasebe hesapları için ayrı hesaplama ekranları vardır (Banka Kur Farkı, Kasa Kur Farkı, Genel Muhasebe’de Kur Farkı Hesaplama). Muhasebe tarafında, hesap kartının Bağlantılar/Kontroller sekmesinde kur farkı borç ve alacak hesabı tanımlı değilse o hesap için kur farkı hesaplanmaz.
Fiyat farkı faturası nasıl kesilir?
Fatura kesildikten sonra anlaşma, masraf, komisyon gibi nedenlerle fiyat değişirse fark fiyat farkı faturasıyla faturalandırılır. Kur farkı faturasından farkı, fiyat farkının belirli bir faturanın satırlarına bağlanması ve stok maliyetini etkileyebilmesidir. İki yolu vardır:
- FF Uygula: Satış ya da satınalma faturaları listesinde fark uygulanacak faturanın üzerinde F9 menüsünden FF Uygula seçilir. Fiyat farkı faturası, bağlı faturanın bilgileriyle dolu olarak açılır; tutar alanına fark tutarı yazılır.
- Yeni fatura olarak: Fatura türü fiyat farkı faturası seçilir. Satıra malzeme ya da hizmet seçildikten sonra Bağlı Fatura No kolonunda farkın ilgili olduğu hareket seçilir. Faturanın tamamına fark uygulanacaksa sağ tuş menüsündeki Fatura Aktarımı ile tüm satırlar birlikte aktarılır.
Faturadaki iki ayar sonucu belirler:
- Stok Tutarları: Artırılacak / Azaltılacak. “Azaltılacak” seçilirse girilen tüm tutarlar eksi olarak yorumlanır. Fiyat düşüşü için bu seçilir.
- Stok Maliyetleri: Etkilenecek / Etkilenmeyecek. Farkın malzeme maliyetine yansıması için “Etkilenecek” kalmalıdır. “Etkilenmeyecek” seçilirse fark maliyet hesabına girmez ve maliyet raporlarının alım/satış fiyat farkı kolonlarında görünmez.
Bilinmesi gereken kurallar:
- Her fiyat farkı satırı yalnızca bir hareketle ilişkilendirilebilir. Aynı malzemenin birden fazla faturasına fark uygulanacaksa her biri için ayrı satır girilir.
- Toplam fark, sağ tuş menüsündeki Tutar Dağıtım ile satırlara katsayıyla dağıtılabilir.
- KDV oranı bağlı faturadaki hareketten gelir ve değiştirilemez.
- Fiyat farkı faturasına sipariş ve irsaliye aktarılamaz.
- Dönem kapama yapılmış satırları olan onaylı bir fatura fiyat farkı faturasına aktarılamaz.
- Sabit kıymet için kesilen fiyat farkı, sabit kıymetin maliyet alanını değil Fiyat Farkı alanını etkiler.
CNB Yazılım nasıl yardımcı olur?
Dövizli çalışan firmalarda cari kartlarının kur farkı yöntemini, kur farkı hizmet kartlarını ve muhasebe kur farkı hesaplarını kuruyor, hesaplanan tutarları müşterinizle mutabakat yapabileceğiniz şekilde raporluyoruz. Sorununuzu ekran görüntüsüyle destek@cnbyazilim.com.tr adresine göndermeniz yeterli; e-postanız otomatik olarak destek talebine dönüşür. Uzaktan destek ile hemen bağlanabiliriz. Tevkifatlı işlemler için Logo’da tevkifatlı fatura yazımıza da bakabilirsiniz.
Bilgiler Logo’nun Tiger 3 ve GO Wings dokümanlarına (3065 Sayılı Kanuna Göre Kur Farkı Hesaplaması, Cari Hesap Kur Farkı Hesapları, Cari Hesap Ticari Bilgileri, Alınan Hizmet Kayıt Bilgileri, Kur Farkı Faturasının e-Fatura Olarak Gönderilmesi-Alınması, Kur Farkı Faturalarının Devri, Kur Farkı Hesaplama Filtreleri, Satış ve Satınalma Fiyat Farkı Faturaları, Fiyat Farkı Faturaları ve Maliyete Etkisi) dayanır. Örnekteki kurlar temsilîdir. Vergisel değerlendirme için mali müşavirinize danışın. Menü adları ürün ve sürüme göre küçük farklılıklar gösterebilir.