Müşteri malı geri gönderdi ya da siz tedarikçiye iade ettiniz: Logo’da iade faturası nasıl kesilir, hangi iade tipi seçilir, e-Fatura olarak neden gitmiyor? Bu yazıda Logo Tiger, GO Wings ve Start’ta satış ve satınalma iade faturasının adımlarını, GİB’in 2025’te getirdiği iade fatura bilgisi zorunluluğunu ve en sık iki hatayı anlatıyoruz: “İade işlemi girilmemiş satırlar var” ve “IADE ve TEVKIFAT IADE fatura tiplerinde iade fatura bilgilerini içeren…”. Bilgiler Logo’nun resmî dokümanlarına ve GİB’in e-Fatura kurallarına dayanır.
Hangi faturanın iadesi hangi faturayla yapılır?
Logo’nun dokümanına göre fatura listesinden yapılan iade işlemlerinde şu iade faturaları oluşur:
| İade edilen fatura | Oluşan iade faturası |
|---|---|
| Satınalma faturası | Satınalma iade faturası |
| Alınan hizmet faturası | Satınalma iade faturası |
| Müstahsil makbuzu | Satınalma iade faturası |
| Toptan satış faturası | Toptan satış iade faturası |
| Perakende satış faturası | Perakende satış iade faturası |
| Verilen hizmet faturası | Toptan satış iade faturası |
Kısaca: size iade edilen mal için satış iade faturası, sizin iade ettiğiniz mal için satınalma iade faturası düzenlenir.
İade faturası nasıl kesilir?
İki yol vardır:
- Faturanın üzerinden: Satış faturaları listesinde ilgili faturada sağ tuş menüsünden İade Al, satınalma faturaları listesinde İade Et seçilir. Uygun iade faturası, faturanın bilgileriyle dolu olarak açılır. Malın yalnızca bir kısmı iade ediliyorsa iade edilen miktar yazılır; ekrandaki miktar, faturadaki miktardan önceki iadeler düşülerek gelir. Tamamı iade edilmiş faturada bu seçenek görünmez.
- Yeni fatura olarak: Fatura türü iade faturası seçilerek fatura doğrudan eklenir. Bu durumda her satırda iade bilgilerinin elle doldurulması gerekir (aşağıda).
Fatura üzerinden iade, kaynak faturayla bağlantıyı kendiliğinden kurduğu için hata olasılığı en düşük yoldur. Mümkünse bunu kullanın.
İade tipi: Giriş/Çıkış Maliyeti, Güncel Maliyet, İade Maliyeti
İade faturasının satırlarında üç alan bulunur: İade Tipi, İade İşlemi ve İade Maliyeti. İade tipi, iade edilen malın stoka hangi maliyetle döneceğini belirler:
- Giriş/Çıkış Maliyeti: İade, iadesi yapılan hareketle ilişkilendirilir. İade İşlemi kolonunda hangi faturanın hangi satırının iadesi olduğu seçilir ve maliyet o hareketten alınır. Fatura üzerinden yapılan iadelerde (hizmet faturaları hariç) bu tip otomatik atanır.
- Güncel Maliyet: Malın o anki birim maliyeti kullanılır. Maliyet, Malzeme Yönetimi parametrelerinde seçilen maliyet yöntemine göre hesaplanır.
- İade Maliyeti: Birim maliyeti kullanıcı girer.
Maliyet seçimi muhasebe ve stok değerlemesini etkiler. Firmanızda hangisinin kullanılacağına mali müşavirinizle birlikte karar verin ve tüm kullanıcılar aynı şekilde uygulasın.
e-Fatura olarak iade: 2025’ten beri değişen kural
GİB’in 28.03.2025 tarihli e-Fatura paketi güncellemesiyle IADE ve TEVKIFATIADE tipindeki e-Faturalarda en az bir iade fatura bilgisi, yani iadesi yapılan faturanın numarası ve tarihi zorunlu hâle geldi. Logo bunun için 2.99.00.00 sürümünde Start 3, GO ve Tiger ürünlerinde düzenleme yaptı. Satınalma iade e-Faturası gönderilirken iade fatura bilgisi, satırdaki İade İşlemi kolonunda seçilen kaynak faturadan alınır: tarih kaynak faturanın tarihi, numara kaynak faturanın belge numarasıdır.
GİB kurallarına göre dikkat edilecek diğer noktalar:
- e-Fatura tipi İade (tevkifatlı faturanın iadesinde Tevkifat İade) olmalıdır.
- İade tipindeki e-Fatura temel senaryo ile gönderilir. GİB’in şematron kuralı, fatura tipi IADE iken profilin TEMELFATURA, EARSIVFATURA ya da birkaç özel senaryodan biri olmasını ister; ticari senaryo seçilirse fatura reddedilir.
- Ticari senaryodaki bir faturada alıcı malı iade ediyorsa, Logo’nun iş süreci dokümanına göre alıcı, iade nedenlerini yazdığı “İADE” uygulama yanıtını iade faturasıyla birlikte satıcıya gönderir.
Bu konu, faturanın iptalinden farklıdır. İptal ve ret için Logo’da e-Fatura ve e-Arşiv iptali yazımıza bakın.
“İade işlemi girilmemiş satırlar var” hatası
Bu uyarı, 2.99 sürümüyle gelen yeni bir parametreden kaynaklanır: İade İşleminde Güncel Maliyet/İade Maliyet Seçildiğinde İade İşlemi Kontrolü. Parametrenin üç seçeneği vardır:
- Kontrol Yapılmayacak (öndeğer): Güncel Maliyet veya İade Maliyeti seçilen satırlarda kaynak fatura seçmeden kaydedebilirsiniz. Ama bu fatura e-Fatura olarak gönderilirse kaynak fatura bilgisi gitmeyeceği için şematron kontrolünden geçemez.
- Satır Bazında Kontrol: Her satırda İade İşlemi kolonunda kaynak hareket seçilmelidir. Seçilmeyen satır varsa “İade İşlemi Girilmemiş Satırlar Var” uyarısı çıkar ve fatura kaydedilmez.
- Genel Kontrol: Faturada en az bir satırda kaynak hareketin seçilmesi yeterlidir.
İade tipi Giriş/Çıkış Maliyeti olan satırlarda kaynak hareket seçimi zaten her zaman zorunludur. Çözüm, uyarı veren satırlarda İade İşlemi kolonundan iadesi yapılan faturayı seçmektir. Parametrenin yeri:
- Tiger: Ticari Sistem Yönetimi, Tanımlar, Satınalma ile Satış ve Dağıtım parametreleri
- GO: Diğer İşlemler, Çalışma Bilgileri, Fatura parametreleri
- Start 3: Sistem İşletmeni, Çalışma Bilgileri, Fatura parametreleri
Logo’nun dokümanına göre alınan hizmet faturalarının iadesinde de satırda kaynak alım faturası seçilmesi gerekir.
“IADE ve TEVKIFAT IADE fatura tiplerinde iade fatura bilgilerini içeren…” mesajı
Bu mesaj e-Fatura giden kutusunda görünür ve iade e-Faturasının GİB’e gidemediğini gösterir. Logo’nun önerdiği adımlar:
- e-Fatura giden kutusunda ilgili iade faturasında F9 menüsünden Tekrar Gönderilecek seçin. Fatura, faturalar listesinde yeniden “GİB’e gönderilecek” durumuna gelir.
- İade faturasının satırlarında İade İşlemi kolonunda kaynak faturanın seçili olduğunu kontrol edin, değilse seçin.
- İade İşlemi’nde seçilen kaynak faturayı listede bulun ve belge no alanının dolu olduğunu kontrol edin. Boşsa faturanın orijinal numarasını yazın. Gelen e-Faturalarda ya da elle girilen faturalarda bu alan boş kalabilir.
- İade e-Faturasını yeniden gönderin.
Sık yapılan hata, belge numarasını iade faturasının kendisine yazmaktır. Logo iade faturasındaki belge numarasını dikkate almaz; numarayı iadesi yapılan faturadan okur. LogoConnect kullanıyorsanız Logo, Connect sistem işletmeninde çalışma alanı üzerinde Güncelleme Sihirbazı’nın tüm seçeneklerle çalıştırılmasını da öneriyor.
Önceki döneme ait faturanın iadesi
Mali dönem bağımlı çalışan firmalarda geçen yılın alım faturası yeni dönemde İade İşlemi kolonunda seçilemez. Bu durumda iade e-Faturasına kaynak fatura bilgisi kendiliğinden gelmez. Logo’nun önerdiği çözüm iki parçalıdır:
- Sistem İşletmeni’nde fatura satırları için iki tanımlı alan açılır: kaynak belge numarası ve kaynak fatura tarihi.
- Connect tarafında bu alanları iade e-Faturasının iade fatura bilgisine aktaran bir kural tanımlanır.
Kural içinde veritabanı bağlantısı, firma ve dönem numarası ve tanımlı alan numaraları firmanıza göre ayarlanmalıdır. Logo Start 3’te kural tanımı bulunmaz. Kurulumu teknik bilgi gerektirdiği için destek alarak yapmanızı öneririz.
CNB Yazılım nasıl yardımcı olur?
İade parametrelerini firmanızın iş akışına göre ayarlıyor, gönderilemeyen iade e-Faturalarını kaynak faturalarıyla birlikte inceliyor, önceki döneme ait iadeler için gereken tanımlı alan ve kural kurulumunu yapıyoruz. Hata mesajının ekran görüntüsünü destek@cnbyazilim.com.tr adresine göndermeniz yeterli; e-postanız otomatik olarak destek talebine dönüşür. Uzaktan destek ile hemen bağlanabiliriz. e-Fatura hata kodları için Logo e-Fatura durum kodları ve şematron hataları yazımıza bakabilirsiniz.
Bilgiler Logo’nun Tiger 3 ve GO Wings dokümanlarına (Satış ve Satınalma İade Faturaları, Fatura Üzerinden İade İşlemi, 2.99 Sürüm İade e-Fatura Sıkça Sorulan Sorular, İade İşlemi Kontrolü Parametresi, Mali Dönem Bağımlı Firmalarda İade Faturalarına Kaynak Fatura Bilgisi) ve GİB’in UBL-TR şematron kurallarına dayanır. Menü adları ürün ve sürüme göre küçük farklılıklar gösterebilir.